Vanavond 21.10 uur is op België / Canvas de eerste aflevering van een vijfdelige serie waarin de bijna legendarisch geworden Guido Knopp een journalistiek-historisch-documentair overzicht geeft van de eindfase van WO II.
‘Een omvangrijke productie,’ citeer ik uit de VPRO-gids, ‘met originele beelden die worden afgewisseld met ooggetuigen, animaties en verroeste tanks in het water voor Omaha Beach. Het verslag van de afzonderlijke slagen zit goed in elkaar. Vakkundig wordt een geschiedenisles ontvouwd, …’
en dan geeft auteur Koen Keepers enkele enkele oordelen over de opzet die mij aan het denken hebben gezet.
De vakkundige ontvouwing van de geschiedenis les ‘schuurt onbedoeld’, schrijft hij. ‘Een geëmotioneerde Amerikaanse veteraan komt in beeld die vertelt over het verlies van zijn negentienjarige tweelingbroer in de eerste vijf minuten op het Normandische landingsstrand. … Na dit aangrijpende verhaal volgt de stem van de commentator, die uitlegt dat de Duitse kustverdediging het nog uitstekend deed, omdat de geallieerde luchtsteun de stellingen op het strand niet durfde te raken. Door de bommen later te gooien raakten zij slechts een paar Normandische koeien. Dat de ooggetuigeverslagen van de laatste nog levende deelnemers slechts als illustratie van de-wereld-volgens-Knopp worden gebruikt, voelt ongemakkelijk.’
Ik ben benieuwd of ik dat gevoel vanavond ook zal hebben [ik bedoel de vraag niet retorisch].
Koen Keepers licht zijn oordeel nog verder toe en concludeert:
‘In de begeleidende tekst spreekt Knopp zijn hoop uit op verzoening, door eindelijk verslaggeving te doen zonder nationale vooringenomenheid. Of objectieve feitelijke verslaggeving met gebruik van persoonlijke ervaringen die gedroomde verzoening dichterbij zal brengen valt nog te bezien. Of bijvoorbeeld de Russen de kous hiermee als af beschouwen is maar zeer de vraag.’
Met die laatste, evident wèl retorisch bedoelde vraag, ben ik het wel eens. Terzijde teken ik aan dat ‘objectieve feitelijke verslaggeving’ niet bestaat.